De WMO nader bekeken: Mantelzorg, een eigen keuze

Op 12 januari 2017 heeft de Centrale Raad van Beroep een belangrijke uitspraak gedaan voor mantelzorgers. De Centrale Raad van Beroep is de hoogste rechter, ofwel heeft het laatste woord, op het gebied van het sociale bestuursrecht waar ook de WMO onder valt.  

Behalve dat de Raad oordeelde dat er geen sprake is van mantelzorg als de zorgverlener voor zijn diensten betaald wil worden, gaf de Raad ook aan dat mantelzorg op basis van vrijwilligheid moet worden verleend. De gemeente is verplicht om vooraf te onderzoeken of personen bereid zijn om onbetaalde ondersteuning te bieden. Wanneer dit niet het geval is, bijvoorbeeld bij het uitvoeren van huishoudelijke taken, zal de gemeente deze ondersteuning moeten bieden.

 

Wat is dat, mantelzorg verlenen?

Mantelzorg is zorg die iemand geeft aan een bekende uit zijn of haar omgeving, zoals een partner, kind of vriend, als deze persoon voor langere tijd ziek, hulpbehoevend of gehandicapt is. De mantelzorg kan onder andere bestaan uit het doen van het huishouden, wassen en aankleden, gezelschap houden, vervoer of geldzaken regelen. Mantelzorg wordt niet betaald.

In Nederland zijn 3,5 miljoen mantelzorgers. 1,5 miljoen mensen doen dat intensief en langdurig, dat wil zeggen langer dan drie maanden en meer dan acht uur per week.

 

Mantelzorg en overbelasting.

Iets doen voor een ander maakt gelukkig. En veel Nederlanders vinden het ook fijn om voor hun naaste te zorgen, maar het zorgen kan ook te zwaar worden. Het aantal mantelzorgers blijft gelijk, maar het aantal zwaar- of overbelaste mantelzorgers neemt toe. Ongeveer 400.000 mantelzorgers van 18 jaar en ouder voelen zich zwaarbelast. Zij ervaren dat de zorg en hulp te veel op hun schouders komt. En dat heeft veel negatieve gevolgen. Het leidt onder andere tot gezondheidsklachten of tot het zelf ziek, of overspannen raken. Je wordt verdrietig of bozig. En dan maakt iets doen voor een ander niet meer gelukkig.

 

Hoe overbelasting voorkomen?
Mantelzorgen is een keuze, maar voor veel mensen wel een heel moeilijke keuze. Je zegt niet gemakkelijk nee tegen mensen die je zo dierbaar zijn. Maar daar kan vanuit de WMO wel wat aan worden gedaan. De WMO verplicht gemeenten om mantelzorgers actief te ondersteunen, te waarderen en met hen in gesprek te gaan. Zo is het aan de gemeente om bijvoorbeeld vervangende zorg aan te bieden en de samenwerking tussen formele en informele zorg te versterken. Doel is dat mantelzorgers op hun eigen wijze en onverplicht zorg kunnen verlenen. Dat is een voorwaarde om overbelasting te voorkomen.

 

Mantelzorg, uw keuze.
Vanuit de WMO moet gewerkt worden aan mantelzorg op maat, en wel uw maat. En daarom is deze uitspraak van de Centrale Raad van Beroep zo belangrijk. De gemeente kan mantelzorg niet verplichten; ieder moet op zijn, of haar manier kunnen zorgen. Onderzoek welke zorg de mantelzorger kan en wil bieden, hoort bij het maatwerkgesprek (keukentafelgesprek). En uw keuze als mantelzorger is daarbij doorslaggevend. Een keukentafel gesprek kunt u beter niet alleen voeren. En u weet misschien inmiddels, dat u bij het gesprek met de gemeente altijd een beroep kunt doen op de onafhankelijke cliëntondersteuners van de KBO. Om u bij uw keuze te ondersteunen.
 

Gemma Koomen.
 

Noot: Voor vragen over de WMO  kunt u terecht bij de cliëntondersteuners, 

 

Ad van Grootel             advangrootel@hotmail.com       tel. 0493-693365

Koene Scheepstra        rodebaron@live.nl                     tel. 06-4300377           

Jan Bosch                    jangmbosch@planet.nl              tel. 06-23509999

 

Terug naar de startpagina